Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra - do kogo się zgłosić?
Decydujesz, że chcesz porozmawiać z kimś o tym, co Cię męczy. Wpisujesz w Google „pomoc psychologiczna” i dostajesz: psycholog, psychoterapeuta, psychiatra, coach, terapeuta, konsultant.
Każdy oferuje „wsparcie”. Każdy ma jakieś kwalifikacje. I nie wiesz, do kogo właściwie zadzwonić.
To normalne. Te pojęcia bywają mylące, szczególnie wtedy, gdy jesteś w trudnym momencie i chcesz po prostu zacząć od właściwego miejsca.
Psycholog
Psycholog to osoba, która ukończyła studia psychologiczne i uzyskała tytuł magistra psychologii. Prowadzi konsultacje psychologiczne, diagnozę i wsparcie w trudnych momentach życia.
Pomaga uporządkować myśli, lepiej zrozumieć emocje i zobaczyć możliwy kierunek działania.
Psycholog nie przepisuje leków. Konsultacja psychologiczna to pełnoprawna forma wsparcia – nie wymaga skierowania ani diagnozy. Dla wielu osób jest wystarczającym i konkretnym wsparciem w trudnym momencie życia.
Ja jestem psychologiem. Pracuję w nurcie Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR).
Na spotkaniach rozmawiamy o tym, co jest dla Ciebie ważne, czego chcesz w przyszłości, co już choć trochę pomaga i jaki krok może być możliwy teraz.
Przyjmuję osoby dorosłe oraz młodzież od 15. roku życia. Doświadczenie w pracy z młodzieżą zdobywałem w Fundacji Praesterno w Lublinie, gdzie prowadziłem konsultacje indywidualne, rozwojowe grupy wsparcia oraz rozmowy z rodzicami nastolatków.
Przez 6 lat współpracowałem jako trener zewnętrzny z Altkom Akademia, prowadząc szkolenia z komunikacji, asertywności, radzenia sobie ze stresem oraz efektywności w pracy. To doświadczenie pomaga mi lepiej rozumieć także presję zawodową, przeciążenie, wypalenie i trudności w relacjach.
Psychoterapeuta
Psychoterapeuta to osoba, która ukończyła dodatkowe, wieloletnie szkolenie psychoterapeutyczne w konkretnym nurcie, na przykład poznawczo-behawioralnym, psychodynamicznym, systemowym lub innym.
Często jest psychologiem lub lekarzem, ale ścieżki zawodowe psychoterapeutów mogą być różne. Szkolenie zwykle trwa kilka lat i obejmuje m.in. własne doświadczenie terapeutyczne, superwizję i praktykę kliniczną.
Psychoterapeuta prowadzi psychoterapię – regularny proces pracy nad trudnościami, które często powtarzają się od dłuższego czasu albo wpływają na wiele obszarów życia.
Do psychoterapeuty warto zgłosić się wtedy, gdy trudności są długotrwałe, głębokie albo wymagają regularnej pracy nad powtarzającymi się sposobami myślenia, przeżywania i reagowania.
Psychiatra
Psychiatra to lekarz. Ukończył studia medyczne i specjalizację z psychiatrii.
To specjalista, który może przepisywać leki, na przykład leki przeciwdepresyjne, przeciwlękowe lub stabilizujące nastrój. Ocenia stan psychiczny od strony medycznej, może postawić diagnozę lekarską i zaplanować leczenie farmakologiczne.
Psychiatra i psycholog albo psychoterapeuta często się uzupełniają. Jedna osoba może korzystać z konsultacji psychiatrycznej i równolegle z rozmów wspierających lub psychoterapii.
Kiedy szukać pilnej pomocy?
Jeśli pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy, poczucie zagrożenia życia albo bardzo silne objawy – nie czekaj na zwykłą konsultację.
W takiej sytuacji szukaj pilnej pomocy: psychiatrycznej, na izbie przyjęć, SOR albo pod numerem alarmowym 112.
Do kogo się zgłosić?
To są różne formy pomocy, a nie ranking specjalistów.
Nie zawsze trzeba od razu wiedzieć, który specjalista będzie najlepszy. Można jednak przyjąć prosty, orientacyjny podział.
Do psychologa możesz zgłosić się, gdy przeżywasz trudny moment, czujesz przeciążenie, utknąłeś/aś, masz trudności w relacjach, zmagasz się z wypaleniem zawodowym, przeżywasz kryzys albo chcesz uporządkować sytuację i zobaczyć możliwy kolejny krok.
Do psychoterapeuty warto zgłosić się wtedy, gdy trudności są długotrwałe i wpływają na wiele obszarów życia. Gdy chcesz pracować nad wzorcami, które powtarzają się od lat. Także wtedy, gdy lekarz lub psycholog sugeruje psychoterapię.
Do psychiatry warto zgłosić się wtedy, gdy objawy są silne i mogą wymagać wsparcia farmakologicznego. Dotyczy to między innymi głębokiego smutku, silnego lęku, bezsenności, dużego spadku funkcjonowania albo myśli rezygnacyjnych.
Jeśli objawy mają wyraźny wymiar fizyczny – na przykład ścisk w klatce, duszności, kołatanie serca albo długotrwałą bezsenność – warto skonsultować się również z lekarzem.
A jeśli nie wiesz?
Możesz zacząć od psychologa.
Pierwsza konsultacja psychologiczna pomaga uporządkować sytuację i zastanowić się, jakiego rodzaju wsparcia potrzebujesz. Czasem wystarczy kilka spotkań. Czasem lepszym kierunkiem będzie psychoterapia. Czasem warto skonsultować się z psychiatrą.
Jeśli Twoja sytuacja będzie wymagała psychoterapii lub konsultacji psychiatrycznej, powiem Ci to wprost i podpowiem, gdzie możesz szukać odpowiedniego wsparcia.
Nie musisz rozstrzygać tego sam/sama. Pierwsza wizyta może pomóc spokojnie porozmawiać o tym, co się dzieje i jaki krok jest możliwy teraz.
Przyjmuję stacjonarnie w gabinecie w Lublinie (ul. Bartosza Głowackiego 35) oraz online.
Mateusz Dudek
psycholog
Członek Polskiego Stowarzyszenia Terapeutów Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (PSTTSR)