Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra - do kogo się zgłosić?
Chcesz porozmawiać z kimś o tym, co Cię męczy. Wpisujesz w Google „pomoc psychologiczna” i pojawiają się różne nazwy: psycholog, psychoterapeuta, psychiatra. Czytasz opisy, ale nadal trudno zdecydować, do kogo zadzwonić.
W trudnym momencie takie poszukiwania mogą dodatkowo zniechęcać. Warto więc wiedzieć, czym zajmują się poszczególni specjaliści i czego możesz oczekiwać od spotkania.
Psycholog
Psycholog ukończył studia psychologiczne i uzyskał tytuł magistra psychologii. Zależnie od przygotowania i obszaru pracy prowadzi konsultacje, udziela wsparcia i zajmuje się diagnozą psychologiczną.
Rozmowa z psychologiem może pomóc zrozumieć, co się z Tobą dzieje, przyjrzeć się trudnościom i zastanowić nad dalszym działaniem. Możesz zgłosić się z przeciążeniem, problemami w relacjach, kryzysem albo niepewnością, jakiej pomocy potrzebujesz. Psycholog może również rozpoznać potrzebę konsultacji z innym specjalistą.
Psycholog nie przepisuje leków. Na prywatną konsultację psychologiczną możesz umówić się bez skierowania i wcześniejszej diagnozy.
Ja prowadzę konsultacje psychologiczne, korzystając z podejścia skoncentrowanego na rozwiązaniach (TSR). Rozmawiamy o Twojej sytuacji, o tym, co chcesz zmienić, oraz o tym, co może Ci w tym pomóc. Przyjmuję osoby dorosłe i młodzież od 15. roku życia.
Doświadczenie w pracy z młodzieżą i rodzicami zdobywałem m.in. w Fundacji Praesterno w Lublinie. Przez sześć lat współpracowałem również z Altkom Akademią jako trener zewnętrzny, prowadząc szkolenia z komunikacji, asertywności i radzenia sobie ze stresem. To doświadczenie pomaga mi rozumieć także trudności związane z pracą i przeciążeniem.
Psychoterapeuta
Psychoterapeuta prowadzi psychoterapię, czyli pracę nad trudnościami i zaburzeniami psychicznymi z wykorzystaniem określonych metod. Przygotowanie do jej prowadzenia zwykle obejmuje całościowe, wieloletnie szkolenie, praktykę, własne doświadczenie terapeutyczne i superwizję – omawianie pracy z doświadczonym specjalistą.
Możesz też spotkać osobę, która prowadzi psychoterapię w trakcie szkolenia, po spełnieniu odpowiednich warunków i pod superwizją. Warto sprawdzić, w jakiej szkole się kształci, na jakim jest etapie i jakie ma doświadczenie. Sam dyplom psychologii nie zastępuje szkolenia psychoterapeutycznego.
Psychoterapia może być pomocna, gdy powracają podobne trudności w relacjach, emocjach czy sposobach reagowania. Jest również stosowana w leczeniu zaburzeń psychicznych, np. depresji i zaburzeń lękowych.
O jej wyborze nie decyduje wyłącznie to, jak długo trwa problem. Znaczenie mają także jego charakter, nasilenie i Twoje potrzeby. Częstotliwość spotkań oraz przewidywany czas pracy ustala się z psychoterapeutą.
Psychiatra
Psychiatra jest lekarzem zajmującym się zdrowiem psychicznym. Podczas konsultacji pyta o objawy, codzienne funkcjonowanie, stan zdrowia i przyjmowane leki. Może zlecić dodatkowe badania, postawić diagnozę lekarską i zaproponować leczenie.
Ma uprawnienia do przepisywania leków, ale konsultacja psychiatryczna nie oznacza automatycznie farmakoterapii. Zaleceniem może być również psychoterapia lub inna forma pomocy.
Warto rozważyć taką konsultację, gdy obniżony nastrój, lęk, problemy ze snem albo inne zmiany w samopoczuciu utrzymują się, nasilają lub wyraźnie utrudniają życie. Nie trzeba czekać, aż codzienne obowiązki staną się niemożliwe do wykonania.
Opieka psychiatryczna może towarzyszyć psychoterapii lub wsparciu psychologicznemu. Te formy pomocy mogą się uzupełniać.
Do kogo się zgłosić?
Jeśli potrzebujesz wsparcia w kryzysie, masz poczucie utknięcia, przeżywasz trudności w relacjach lub zmagasz się z wypaleniem zawodowym, konsultacja psychologiczna może być dobrym początkiem. Pozwala przyjrzeć się sytuacji i ocenić, jaka pomoc będzie odpowiednia.
Gdy szukasz regularnej pracy nad powracającymi trudnościami lub zalecono Ci psychoterapię, warto umówić konsultację z psychoterapeutą. Jeżeli niepokoją Cię objawy i potrzebujesz oceny medycznej, możesz zgłosić się do psychiatry.
Nie ma obowiązkowej kolejności wizyt u tych specjalistów. Niektóre osoby potrzebują jednej formy pomocy, inne korzystają z kilku równolegle.
Przy dolegliwościach fizycznych, takich jak nawracające kołatanie serca czy utrzymujące się problemy ze snem, warto porozmawiać także z lekarzem rodzinnym. Nie należy z góry zakładać, że przyczyną jest stres.
Kiedy szukać pilnej pomocy?
Jeśli pojawiają się myśli samobójcze lub myśli o zrobieniu sobie krzywdy, poszukaj pilnej pomocy specjalisty. Powiedz też o tym zaufanej osobie, która może Ci towarzyszyć w szukaniu wsparcia.
Jeśli obawiasz się, że możesz zrobić sobie krzywdę teraz, masz taki zamiar lub nie jesteś w stanie zadbać o swoje bezpieczeństwo, zadzwoń pod numer 112 albo zgłoś się na SOR lub psychiatryczną izbę przyjęć. Nie czekaj na termin zwykłej konsultacji.
Pilnej oceny medycznej wymagają również nagły, silny ból w klatce piersiowej lub nasilona duszność. Nie traktuj ich wyłącznie jako objawów napięcia. W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia dzwoń pod 112.
A jeśli nie wiesz?
Jeżeli sytuacja nie wymaga pilnej pomocy, możesz zacząć od konsultacji psychologicznej. Nie musisz przychodzić z gotową diagnozą ani pewnością, czego potrzebujesz.
Na spotkaniu przyjrzymy się temu, co Cię skłoniło do szukania pomocy i jak trudności wpływają na Twoje życie. Porozmawiamy też o tym, czego oczekujesz od wsparcia.
Jeśli uznam, że potrzebna jest psychoterapia, konsultacja psychiatryczna lub inna pomoc, powiem Ci o tym i podpowiem, gdzie jej szukać.
Więcej o przebiegu spotkania przeczytasz w artykule „Pierwsza wizyta u psychologa – czego się spodziewać?”.
Przyjmuję stacjonarnie w gabinecie w Lublinie przy ul. Bartosza Głowackiego 35 oraz online.
Źródła
Mateusz Dudek
psycholog
Jestem absolwentem psychologii na UMCS w Lublinie. Ukończyłem szkolenia I i II stopnia TSR i należę do Polskiego Stowarzyszenia Terapeutów Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (PSTTSR).